Paolo Roberto

Maar ook hier demonstreert Stieg overduidelijk zijn hang naar het willen opereren op de grens van feiten en fictie. Hij schept geen fictieve bokser, maar schuift doodleuk de bestaande profbokser Paolo Roberto zijn verzonnen verhaal binnen. Deze Rocky van het hoge noorden werd in 1969 geboren in Zweden, was een streetfighter en begon op zijn 24e als professional. Zijn laatste tegenstander trof hij in 2003, maar deze bleek in de tweede ronde al te sterk en Roberto hing zijn handschoenen definitief aan de wilgen. Op Wikipedia staan uitgebreide statistieken met betrekking tot de loopbaan van Paolo Roberto.

Het had een willekeurige vechtersbaas kunnen zijn die Miriam Wu moest redden uit de vernietigende handen van Ronald Niedermann. Misschien moet je een Zweed zijn om te begrijpen waarom het zo leuk was om dit door Paolo Roberto te laten uitvoeren. Aan Stieg kunnen we helaas niet meer vragen. Ik denk dat hij zou zeggen dat hij het vooral zelf een erg grappig idee vond.

Paolo Roberto

Maar de grap rolt nog een stukje verder dan Stieg wellicht had durven denken. Zoals je waarschijnlijk wel weet komt er een ook een verfilming van het tweede en derde deel van de Millennium trilogie. En wie denk je dat de rol van de profbokser mag spelen? Precies. Paolo Roberto speelde in 1987 al eens in een film (Stockholmsnatt) en is door allerlei televisieoptredens een echte BZ-er (Bekende Zweed) geworden. Zo nam hij onder andere deel aan de Zweedse versie van Dancing with the Stars.

Arnold Vanderlyde

Misschien doen wij in literair opzicht wel te weinig met onze Hollandse helden. Denk alleen al eens aan onze driemaal olympisch brons winnende held Arnold Vanderlyde. Die hult zijn gespierde torso tegenwoordig in een maatpak om het bedrijfsleven te behagen (www.vanderlyde.nl). Ik zeg, zonde van zo’n prachtige jongen. Is er misschien een talentvolle Nederlandse schrijver die deze toffe gast een leuke gastrol wil geven in zijn boek? Arnold de ex-profbokser die even orde op zake komt stellen in een hok met criminelen? Ik verheug me nu al op de verfilming.

Groet, Cees

Ronald Niedermann (Micke Spreitz) en Paolo Roberto (als zichzelf)

In deel twee en drie van de Millennium Trilogie speelt Ronald Niedermann een opvallende rol. Hoe komt het dat de machtige stoten van profbokser Paulo Roberto hem totaal niet lijken te deren? Waarom kijkt de kwaadaardige Niedermann alleen wat verbaasd nadat Lisbeth Salander bij de boerderij in Gosseberga zijn hand heeft doorkliefd?

In deel drie kijkt Lisbeth haar halfbroer aan en vraagt ze hoe het inmiddels met zijn hand is. Niedermann steekt zijn rechterhand omhoog, zijn pink is eraf. “Het raakte geïnfecteerd. Ik heb hem moeten amputeren”, antwoord hij.

Ronald Niedermann lijdt aan congenitale analgesie, een ziekte waarbij de patiënt geen pijn kan voelen. Congenitaal betekent aangeboren, analgesie betekent het ontbreken van pijn. Paracetamol is een analgeticum, oftewel een medicijn dat gebruikt wordt om pijn te verzachten of weg te nemen. Toch is de pijnzin van vitaal belang voor ons voortbestaan als menselijk soort.

De belangrijkste functie van pijn is de werkzaamheid als beschermingsmechanisme. Zonder pijngewaarwording zou ons lichaam onderworpen worden aan een aantal beschadigende gebeurtenissen met een mogelijk dodelijke afloop. Als we bijvoorbeeld een hete pan langdurig vasthouden of als we in een spijker trappen, ervaren we dat als zeer onaangenaam. Door zulke ervaringen proberen we dergelijke situaties voortaan te vermijden.

Over de zeldzame ziekte congenitale analgesie wordt o.a. gezegd: ”congenitale analgesie (aangeboren afwezigheid van pijnzin) gaat met veel complicaties gepaard. De patiënt loopt namelijk verwondingen op, zonder ze op te merken of te voelen. Uitgebreide destructie van gewrichten en decubitus kan hierbij leiden tot een vroege dood.”

Lezers van deel drie van de Millennium Trilogie weten dat ook Niedermann door zijn ziekte vroeg aan zijn einde komt. Hij wordt daarbij alleen een handje geholpen door Lisbeth Salander. Voor wie vergeten is wat er ook al weer gebeurde heb ik onderstaand plaatje toegevoegd…..

Groet, Cees

Lisbeth Salander (Noomi Rapace)

Gisteravond heb ik hem dan eindelijk gezien: de film Mannen die vrouwen haten van regiseur Niels Arden Oplev, de verfilming van het eerste boek van Stieg Larsson. Naderhand realiseerde ik me dat ik 150 minuten non-stop gefascineerd naar het scherm heb zitten zitten kijken. Een goede vriend, die het boek niet gelezen had en samen met mij de film zag, had hetzelfde ervaren. We waren het eens: de acteurs en de beelden zijn werkelijk een lust voor het oog.

Het verhaal van het boek is voor de film sterk teruggebracht. Wat mij betreft zijn de juiste stukken eruit gesneden, al had ik die in het boek zeker niet willen missen. Mijn enige kritiek op de film is dat er ondanks het snijden toch teveel is overgebleven om in 150 minuten te laten zien. De haast die hiervoor nodig is gaat ten koste van de speciale sfeer van het boek en de diepgang van de karakters.

Misschien lijdt ik gewoon wel aan de klassieke desillusie van iemand die het boek eerst gelezen heeft. Toch denk ik dat de film nauwelijks beter gemaakt had kunnen worden. De kracht van Larssons verhalen is gewoon niet te vertalen naar een film. Die kracht betreft het zeer realistisch kunnen neerzetten van echte mensen. Larsson neemt daar in zijn boeken gewoon uitgebreid de tijd voor en dat vind ik nu juist zo geweldig.

Maak niet de fout door eerst de film te bekijken. Eerst lezen en dan pas naar de bios. Met het boek in je achterhoofd vul je de leemtes in de film vanzelf in. En dan is hij dik genieten.

Plague (Thomas Kohler)

AsPhyxia. Weet je het weer? Het programma waarmee de citizens van Hacker Republic computers van anderen op internet kunnen controleren. Deel3, blz. 290: “Poison verklaarde dat hij het programma met succes had gebruikt en dat zijn geupdate versie de laatse versies van UNIX, Apple en Windows omvatte. Lisbeth mailde een kort antwoord waarin ze bedankte voor de upgrade.”

En natuurlijk staat er een lolbroek op die, namens het bedrijf Binary Development, software aanbiedt onder de productnaam AsPhyxia. Op zijn website beweert hij: With this tool, you can control unlimited numbers of computers over over a LAN, WAN or the Internet without the owner knowing about it. It provides speedy, secure remote access, automated scripting and more. Support for clients with multimonitors has also been added in latest release.

Onderin de pagina geeft hij zichzelf bloot als hij schrijft: There is no Lisbeth Salander working here. Please stop asking thanks.

Maar er zijn meer sites die meeliften op de aantrekkingskracht van het fictieve software programma AsPhyxia. Ik heb maar niet getest wat er gebeurt als ik de software van bijvoorbeeld deze website op mijn computer installeer. Durf jij het wel? Ik hoor graag je bevindingen. Ook als je computer volledig overgenomen is door een stel hackers natuurlijk.

De betekenis van het Griekse woord Asphxia is trouwens: polsverlies; ook schijndood na verstikking; toestand, waarbij anoxie en een verhoogde kooldioxyde spanning in het bloed en de weefsels optreedt en welke gepaard gaat met coma.

Groet, Cees

In deel 3 Gerechtigheid staat op bladzijde 286 en 287 een precieze beschrijving van de geheime wijze waarop Lisbeth Salander contact maakt met haar trouwe cybervrienden van Hacker Republic. Ik kon het niet nalaten deze werkwijze op het internet te onderzoeken en kwam tot een verrassende conclusie! Lees even mee:

Blz. 286: “Ze ging als eerste naar een particuliere website van een onbekende en niet erg vakkundige amateur fotograaf genaamd Gill Bates in Jobsville, Pennsylvania (…)”.

“Ze scrolde naar foto honderdzevenenzestig en klikte op vergroten.”

“De foto stelde de kerk in Jobsville voor.”

“Ze zette de stylus op de punt van de spits van de kerktoren en klikte. Er verscheen onmiddelijk een pop-up venster dat een username en een password vereiste.”

“Ze pakte de digitale pen en schreef het woord [zie deel 3, pagina 286] in het vakje voor de username en [zie deel 3, pagina 286] als password. Er verscheen een vakje met de tekst error – You have the wrong password en een toets met ok – Try Agian“. Lisbeth wist dat als ze ……”.

Palm Tungsten T3

Afijn, volg de pagina’s 286 en 287 van deel 3 Gerechtigheid en ondek zelf maar wat er gebeurt. You’ll be suprised with what you may find. Tevens ondekte ik dat ik de eerste Nederlander ben die de geheime site van Hacker Republic (aantoonbaar) bereikt heeft! Lukt het jou ook? 

Hiernaast zie je trouwens de Palm Tungsten T3 handcomputer die Lisbeth Salander stiekem in het ziekenhuis gebruikte om met de wereld te communiceren (deel 3, Gerechtigheid).

Groet, Cees

Mikael Blomkwists appartement mag er ook zijn, getuige de foto van het prachtige pand aan de Bellmansgatan 1 in Stockholm.  “Hij keek in gedachten door het raam naar buiten naar de stroom mensen op de Götgatan. Dat was een van de dingen die hij het prettigst vond van zijn kamer. De Götgatan was dag en nacht een levendige bedoening en als hij voor het raam zat, voelde hij zich nooit echt geisoleerd of alleen” (Deel 3, blz 210).

Mocht je een keer naar Stockholm gaan, zoek dan naar de mogelijkheid om met een excursie langs de adressen uit Millennium te lopen. Ik heb begrepen dat er wekelijks ook een tour in het Engels gedaan wordt.

De gekte rondom de Millenium Trilogie reikt ver. Hieronder laat ik je een kaartje zien van Google Maps, waarop een zekere Tom de plaats van de (niet-bestaande) steenfabriek uit het eind van deel 3 heeft gemarkeerd. Wil je al zijn Millennium markeringen op de kaart van Zweden nalopen klik dan hier. Je kunt dan bijvoorbeeld ook de plaats en een foto van het buitenhuisje van advocaat Nils Bjurman zien (uit deel 2). Dat huisje bestaat blijkbaar dan weer wel echt. Maar er zijn nog veel meer echte locaties te vinden zoals je zult zien.

Groet, Cees.

Zodoende viel mijn oog bij de AKO begin 2009 op Mannen die vrouwen haten van Stieg Larsson. De schrijver klonk Scandinavisch en de omslag repte over misdaad. Ik pakte het op, besnuffelde het en rekende af. Al lezend werd ik meegesleurd in een pompeus maar geloofwaardig misdaadverhaal met pakkende personages.

Larsson heeft de moed gehad om een complete wereld te scheppen waarin tientallen uitgewekte personages leven. Van elk nieuw personage levert hij met schijnbaar gemak een complete persoons- en levensbeschrijving. In het begin vond ik dat even wennen, maar gaandeweg profiteert de Millennium Trilogie daar enorm van.

Zo leren we al snel een zekere Lisbeth Salander kennen, wier leven langzaam maar zeker tot op het bot ontrafeld wordt. Mannen die vrouwen haten lijkt te zijn geschreven als een op zichzelf staand boek, waaraan de schrijver later twee delen toevoegde omdat hij het niet laten kon. Wat mij betreft heeft hij daar goed aan gedaan, want met name van het fenomeen Salander heb je na het eerste boek nog lang niet genoeg.

In het eerste 560 pagina’s tellende deel raakt journalist Mikael Blomkwist verstrikt in een complex raadsel. Bij het oplossen daarvan wordt hij terzijde gestaan door de slimme Salander. We leren zoals gezegd een heel leger personages kennen, waarvan sommigen terugkomen in de rest van de Trilogie. Het verhaal eindigt niet supersterk, maar wat zou het. Als je een mop ijzersterk vertelt dan maakt de clou toch ook niet meer uit?

Vooral de scenes met Salander zijn boeiend. Door zijn ongecompliceerde levenswijze lukt het Mikael Blomkwist om het zwaar gepanserde harnas van de mysterieuze jonge vrouw een beetje open te breken. De opening is klein, maar Salander krijgt het gat niet meer dicht. Mikael heeft een verwarrende invloed op Salander, die een lopende wikipedia is, maar geen enkele verstand heeft van gevoelens. Het enige gevoel waar zij weg mee weet is wraak. In ongekende vormen en proporties.

De wijze waarop de getergde Salander wraak neemt op de schurk Nils Bjurman staat voor altijd in mijn geheugen gegrift. De oppermachtigheid van Salander en haar obscure cybervrienden van Hacker Republic die alle achterdeurtjes van het internet lijken te kennen, is uiterst amusant. Hoe is het mogelijk dat je gaandeweg steeds meer sympathie krijgt voor een compleet in zichzelf gekeerde computernerd met wraakneigingen? En toch overkomt het je.

In het tweede dikke deel van de Trilogie stuit journalist Mikael Blomkwist op een andere interessante kwestie. Mikael ontdekt dat deze kruist met een serie zeer schokkende gebeurtenissen uit Salanders jeugd. Tijdens het wroeten in een steeds maar uitdijend schandaal vallen er steeds meer doden. Salander wordt de meest gezochte misdadiger van Zweden en aan het einde van het boek lijkt ze aan haar definitieve einde te zijn gekomen.

In de laatste dikke pil van de Trilogie ontsnapt Salander ternauwernood aan de dood en wordt haar leven door Mikael Blomkwist verder ontleed. Wat ging er mis thuis? Waarom kwam ze als kind in een inrichting? Salander heeft geen enkele behoeft zich hierover uit te laten, zelfs niet naar Mikael. De hyperintelligente vrouw blijft veilig in haar vertrouwde cyberwereld, want elke stap die zij daarbuiten doet maakt alles alleen maar gecompliceerder.

Maar Mikael Blomkwist geeft niet op en haalt de onderste steen van Salanders levensverhaal boven. Daar blijkt een schandaal van nationaal niveau in te zitten, alsmede een fantastisch journalistiek verhaal. Er zullen op het hoogste niveau koppen gaan rollen, maar belangrijker voor Mikael is dat Salander volledig eerherstel krijgt en vrijgesproken wordt van alles wat haar ten laste is gelegd. De keuze van Larsson om Salander op het eind niet te transformeren naar een sociaal aangepast mens vind ik sterk.

Wat een geweldige serie boeken vormt de Millennium Trilogie! Mooi uitgewerkte karakters. Boeiend verhaal. Spannend tot en met het laatste hoofdstuk.  Top!

In 2004 overleed Larsson op 50-jarige leeftijd aan een hartaanval. Nauwelijks verwonderlijk zou je bijna zeggen als je kijkt naar wat deze man, naast zijn gewone journalistieke werk, op zijn schouders heeft genomen. Na zijn dood werd ook nog een onvoltooid vierde boek aangetroffen, alsmede een samenvatting voor een vijfde en zesde deel. Uit aantekeningen van Larsson bleek dat er een plan was om uiteindelijk tien boeken te schrijven. Jammer dat het zover niet heeft mogen komen.

Bedankt Stieg, het was dik genieten.

Cees

Groet, Cees